Wat is een vlamboog?

Een vlamboog kan ontstaan bij het onderbreken van stroom of bij het ontstaan van een kortsluiting. Wanneer een stroom onderbroken wordt, kan de lucht gaan ioniseren en ontstaat er een vlamboog. Hierbij blijft de nominale stroom lopen. De eigenschappen van deze boog zijn afhankelijk van factoren zoals het type spanning (AC of DC), de hoogte van de spanning en de stroomsterkte. Iedere schakelaar die de nominale stroom moet schakelen, moet in staat zijn deze boog te onderbreken of te doven.

De vlamboog die ontstaat bij een kortsluiting is veel gevaarlijker. De stroom is dan vele malen hoger en de vrijkomende energie kan schadelijk zijn voor zowel de installatie als personen die in de buurt aanwezig zijn.

Een vlamboog kan op verschillende manieren gevaarlijk zijn:

• Verblinding door de lichtflits (UV-licht).
• Weggeblazen worden door de drukgolf die door de explosie wordt gecreëerd.
• Rondvliegende onderdelen, objecten of gesmolten metaal.
• Brandwonden door infraroodstraling (IR).
• Inademing van toxische gassen.
• Neerslag van verbrande metaaldeeltjes.
• Gehoorbeschadiging door de harde knal van de explosie.

Het is essentieel dat monteurs en technici die werken aan elektrische installaties zich bewust zijn van de risico’s van vlambogen. Plus dat zij weten welke beschermingsmiddelen er gerbuikt moeten worden. Door inzicht te krijgen in wat een vlamboog is en welke gevaren erbij horen, kunnen de juiste maatregelen worden genomen om letsel en schade te voorkomen.

Vanwege de gevaren is er de laatste jaren meer aandacht besteed aan vlamboogveiligheid. In de Verenigde Staten zijn normen zoals IEEE 1584 en NFPA 70A opgesteld om de energie van een vlamboog op een bepaalde afstand te berekenen. Deze normen worden ook in Nederland toegepast.

De energie van een vlamboog bij kortsluiting wordt uitgedrukt in cal/cm² of J/cm², en wordt beïnvloed door variabelen zoals spanning, stroom en afstand tot de boog. Door deze berekeningen kan de veiligheidsuitrusting en afstand tot de installatie beter worden bepaald.